Τα γούστα κοστίζουν

Πώς η Μύκονος έγινε το νέο σπορ επίδειξης χρημάτων

Μια ξαπλώστρα, μια ομπρέλα και ένα εγώ που φουσκώνει…

Στη Μύκονος, το καλοκαίρι δεν μετριέται πια σε βαθμούς Κελσίου αλλά σε ευρώ ανά τετραγωνικό άμμου. Πεντακόσια ευρώ για μια ξαπλώστρα και μια ομπρέλα μπροστά στο κύμα δεν είναι πια είδηση — είναι απλώς η τιμή εισόδου σε ένα παιχνίδι που παίζεται εδώ χρόνια: ποιος θα δείξει ότι τα έχει, ακόμα κι αν δεν τα έχει. Και σε αυτό το παιχνίδι, ο Γιάννης, υδραυλικός στο επάγγελμα και «μεγαλοεπιχειρηματίας» στη φαντασία του, έχει βρει τον απόλυτο ρόλο του.

Διαβάστε επίσης: Ελεύθερος καλοκαιρινός έρωτας

Ο Γιάννης δεν πήγε ποτέ στη Μύκονος. Δεν χρειάζεται. Του αρκεί μια φωτογραφία από το ίντερνετ, ένα story με το κατάλληλο φίλτρο και μια ατάκα στο καφενείο: «Ρε παιδιά, πάλι κάτσαμε μπροστά, πρώτο τραπέζι πίστα, στα κύματα. Πεντακοσάρικο η μέρα, αλλά αξίζει». Οι φίλοι του τον κοιτάζουν με ένα μείγμα θαυμασμού και καχυποψίας που έχει γίνει πλέον η υπογραφή του.

Η οικονομία της επίδειξης

Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο, αλλά φέτος έχει πάρει διαστάσεις έπους. Η Μύκονος έχει μετατραπεί σε σκηνικό όπου η τιμή δεν είναι απλώς κόστος — είναι μήνυμα. Όσο πιο ακριβό, τόσο πιο ελκυστικό για όσους θέλουν να πουν «ήμουν εκεί». Και ο Γιάννης, που ξέρει καλά πώς λειτουργεί η ανθρώπινη ματαιοδοξία (άλλωστε έχει περάσει μια ζωή διορθώνοντας σωλήνες σε σπίτια πολύ πιο πλούσια από το δικό του), έμαθε να εκμεταλλεύεται αυτή ακριβώς τη λογική χωρίς να ξοδέψει ούτε ένα ευρώ.

«Δεν χρειάζεται να πας στη Μύκονος για να μιλήσεις για τη Μύκονος», λέει χαρακτηριστικά σε όποιον θέλει να ακούσει. «Χρειάζεται μόνο να ξέρεις πώς και σε ποιον να το πεις». Και το λέει με τέτοιο ύφος σιγουριάς, που κανείς δεν τολμά να ρωτήσει λεπτομέρειες — ποιο ξενοδοχείο, ποια παραλία, ποια μέρα. Η αοριστία είναι το καλύτερο του όπλο.

Το προφίλ ενός σύγχρονου «πλουσίου»

Ο Γιάννης δεν είναι μόνος του. Είναι εκπρόσωπος μιας ολόκληρης γενιάς Ελλήνων που έμαθαν να μετράνε την επιτυχία όχι με βάση το τι έχουν, αλλά με βάση το τι δείχνουν ότι έχουν. Η γενιά αυτή μεγάλωσε βλέποντας τα social media να μετατρέπουν τη ζωή σε βιτρίνα, και κατάλαβε γρήγορα πως η πραγματικότητα είναι προαιρετική όταν έχεις καλό αφήγημα.

Διαβάστε επίσης: Καλοκαιρινό φλερτ στα σοκάκια του Αιγαίου

Στη δουλειά του, ο Γιάννης είναι σοβαρός, ακριβής, μεροκαματιάρης. Ξέρει να φτιάχνει έναν σπασμένο σωλήνα σε είκοσι λεπτά και να χρεώνει δίκαια. Όμως όταν βγαίνει από τη φόρμα εργασίας και μπαίνει στην παρέα, μεταμορφώνεται. Γίνεται ο άνθρωπος που «μόλις γύρισε από Μύκονο», που «σκέφτεται να πάρει σκάφος του χρόνου», που «γνωρίζει έναν που ξέρει έναν» στα πιο ακριβά μπιτς μπαρ του νησιού. Είναι ένα θέατρο ενός ανδρός, και το κοινό —οι φίλοι του στο καφενείο— είναι πάντα πρόθυμο να παρακολουθήσει.

Γιατί λειτουργεί το ψέμα;

Το ερώτημα δεν είναι γιατί ο Γιάννης λέει αυτά τα πράγματα, αλλά γιατί οι άλλοι τον αφήνουν να τα λέει. Η απάντηση κρύβεται στην ίδια τη φύση της Μυκόνου ως σύμβολο. Το νησί έχει γίνει τόσο συνδεδεμένο με την ιδέα του πλούτου, που ακόμα και η αναφορά του ονόματός του αρκεί για να δημιουργήσει μια αύρα κύρους. Δεν χρειάζεται απόδειξη. Χρειάζεται μόνο αναφορά.

Έτσι, όταν ο Γιάννης λέει «ξαπλώστρα μπροστά, πεντακόσια ευρώ», δεν μιλάει πραγματικά για χρήματα. Μιλάει για ταυτότητα. Λέει, ουσιαστικά, «είμαι από αυτούς που μπορούν», ακόμα κι αν στην πραγματικότητα δεν μπορεί, δεν πήγε και δεν πρόκειται να πάει. Και οι φίλοι του, που ξέρουν πολύ καλά την πραγματικότητα, επιλέγουν να μπουν στο παιχνίδι — γιατί κι αυτοί, με τον τρόπο τους, παίζουν το ίδιο παιχνίδι σε άλλα πεδία.

Η κοινωνική λειτουργία της φαντασίωσης

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ο Γιάννης λέει ψέματα. Θα μπορούσε όμως και να πει ότι απλώς κάνει αυτό που κάνουν όλοι, με πιο θεατρικό τρόπο. Η ανάγκη να δείξουμε ότι τα πάμε καλά, ότι ζούμε τη ζωή που «αξίζουμε», είναι πανανθρώπινη. Ο Γιάννης απλώς την εκφράζει πιο ανοιχτά, πιο φανταχτερά, χωρίς ίχνος ενοχής.

Διαβάστε επίσης: Τηλεφωνικό σεξ, οδηγός για άνδρες

Σε μια εποχή όπου η οικονομική πραγματικότητα για πολλούς εργαζόμενους είναι δύσκολη, η φαντασίωση του πλούτου γίνεται μηχανισμός επιβίωσης. Δεν είναι απαραίτητα κακόβουλη — είναι μια μικρή διαφυγή, ένας τρόπος να νιώσεις για λίγο ότι ανήκεις στον κόσμο των πλουσίων που επιδεικνύουν τα χρήματα τους, ακόμα κι αν το πραγματικό σου καλοκαίρι κρύβεται σε μια παραλία με ελεύθερη είσοδο και σάντουιτς από το σπίτι.

Το τέλος του καλοκαιριού και η επόμενη ιστορία

Το φθινόπωρο, όταν οι παρέες θα ξανακαθίσουν στο καφενείο, ο Γιάννης θα έχει ήδη ετοιμάσει τη νέα του ιστορία. Ίσως αυτή τη φορά να είναι ένα ταξίδι στη Σαντορίνη, ίσως ένα εστιατόριο με αστέρι Michelin που «δοκίμασε». Το σενάριο αλλάζει, ο πυρήνας μένει ίδιος: η ανάγκη να νιώσει, έστω και για λίγες ώρες συζήτησης, ότι ζει μια ζωή διαφορετική από αυτή που πραγματικά ζει.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο ανθρώπινο κομμάτι όλης της ιστορίας. Πίσω από κάθε υπερβολή, κάθε ψεύτικη ξαπλώστρα και κάθε φανταστικό κύμα, κρύβεται απλώς ένας άνθρωπος που θέλει να πιστέψει, έστω για λίγο, ότι κι αυτός έχει μια θέση στην πρώτη σειρά.